Collectie herbestemd
Het Bijbels Museum vaart sinds 2018 een nieuwe koers en heeft zijn collectie herbestemd. Het maakt tentoonstellingen met een inhoudelijke link naar de Bijbel met nieuwe, in opdracht gemaakte kunst en/of bruiklenen. De tentoonstellingen zijn op verschillende locaties in het land te zien in middelgrote musea als een museum-in-een-museum en in publieke gebouwen. Op deze manier bereiken we een groter en breder publiek. Ook renderen de investeringen in de tentoonstellingen op meer plekken in het land.
Collectie herplaatst en herbestemd
Het goed zorgen voor een museale collectie kost veel menskracht en middelen. Deze zijn in het Bijbels Museum beperkt. In het licht van de nieuwe koers besloot het bestuur van het Bijbels Museum in 2018 de collectie te herplaatsen bij andere erfgoedinstellingen, of – indien en voor zover er binnen de erfgoedsector geen belangstelling voor bestond – deze buiten de erfgoedsector te herbestemmen.
Transparant, verantwoord en zorgvuldig
Het herplaatsen en herbestemmen van de objecten en deelcollecties van het Bijbels Museum geschiedde volgens de Leidraad Afstoten Museale Objecten (LAMO). Alle objecten en ensembles die werden afgestoten, werden gepubliceerd op de zogenoemde afstotingsdatabase, waar ze twee maanden zichtbaar waren. In een aantal gevallen attendeerde het Bijbels Museum collega-musea op de beschikbaarheid van objecten op deze database. Collectie beherende instellingen (musea, archieven en bibliotheken) konden op grond van deze meldingen aangeven dat zij belangstelling hadden voor een specifiek object, meerdere objecten of een ensemble. Ook konden geregistreerde musea melding maken van beschermwaardigheid. Na de publicatietermijn van twee maanden waren er drie mogelijke scenario’s:
- er was belangstelling van één collectie beherende instelling die voldoet aan de criteria zoals vermeld in de gunningscriteria
- er was belangstelling van meerdere collectie beherende instellingen die aan de criteria voldoen
- er was geen belangstelling van collectie beherende instellingen. Bij belangstelling van meerdere instellingen woog het Bijbels Museum de argumentaties van de instellingen.
Gunning
Het besluit tot gunning vond plaats op basis van de op de website van het Bijbels Museum gepubliceerde gunningscriteria. Collectie beherende instellingen hadden volgens de LAMO en volgens de gunningscriteria voorrang boven andere belangstellenden. Voor sommige objecten of ensembles was geen belangstelling voor het object. Als deze ook niet als beschermwaardig waren aangemerkt, herbestemde het Bijbels Museum het object of ensemble buiten de erfgoedsector. Het werkte hiervoor onder meer samen met Stichting Onterfd Goed en de Museum Depot Shop. Het Bijbels Museum hield van ieder object of ensemble bij waar het terecht kwam. Zomer 2020 hadden bijna alle objecten een goed thuis gevonden. Het kantoor van het Bijbels Museum verhuisde naar de Amsterdamse Corvershof. Van daaruit maakt het zijn missie waar, bezinning en bezieling bieden aan een breed publiek.
De toekomst van een collectie
Projectleider van bovenstaand project, Toekomst Collecties Bijbels Museum, was Kathy Marchand. In 2022 verscheen de publicatie De Toekomst van een collectie. Ontzamelen in de praktijk. Hierin beschrijven Carolien Croon, directeur Bijbels Museum, en Tessa Luger, specialist roerend erfgoed bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, dit unieke proces uitgebreid en staan zij stil bij alle lessons learned.
