WIJS! Gerrit Ravensbergen (1937)

Gerrit Ravensbergen

“Ik ben een zoeker. Ik zoek naar wat ik aan kennis van de werkelijkheid kan krijgen. Zowel materieel als spiritueel om te midden van alle onkunde, chaos en verwarring, wijsheid te vinden bij de bron van het leven.”

Femke Ravensbergen over Gerrit

“Mijn vader is behalve eigenwijs ook echt wijs. Zijn nieuwsgierigheid gaat altijd gepaard met moreel besef. Hij is kritisch, soms koppig, maar ook eerlijk en gevoelig. Onder zijn nuchterheid schuilt een diep verlangen om te doorgronden wat waar en rechtvaardig is. Zijn wijsheid zit niet in grote woorden, maar in zijn volharding, zijn zorgvuldigheid en zijn levenslange nieuwsgierigheid.”

Oude man met rode trui en bril kijkt ons schuinstaand aan
Gerrit Ravensbergen

De Geest van God

Niet de leeftijd geeft wijsheid, maar de Geest van God, zo is te lezen in het boek Job. De betekenis van het Woord van God is voor mij corrigerend, bemoedigend, hoopgevend.

Ik heb altijd veel inspiratie uit de Bijbel kunnen putten. Ik kom uit een familie waar manische depressiviteit een rol speelde. Dan denk ik aan mijn grootvader die soms verzuchte: “Mijn voeten waren bijna uitgegleden.” Dat staat in Psalm 73.

Als kind was ik wantrouwig. De dominee had een goed salaris. Ik vroeg me af wat hij meer te bieden had dan het gewone volk. Ik heb daarom de inhoud van de Bijbel bestudeerd, en later ook de Hebreeuwse en Griekse brontekst. De Bijbel toont wegwijzers. Wij doorlopen een ervaringstraject. Je moet telkens blijven reflecteren op de keuzes die je maakt en de gevoelens die je koestert of afwijst.

Op mijn 14e aan het werk

Omdat mijn vader ziek was, moest ik als oudste zoon van een groot gezin al op mijn 14e aan het werk om het gezin te helpen onderhouden. Ik kon niet doorleren en daar was ik niet altijd tevreden over. Maar ik hield vast aan de belofte: het komt wel goed. Misschien krijg ik er iets voor terug wat ik nu nog niet zie. Als ik nu terugkijk is dat ook zo gegaan.

Toen ik de gelegenheid kreeg, ben ik naast mijn werk wat Hebreeuws gaan studeren, op het spoor gezet door een boekje dat ik kreeg over Messiaans Joodse mystiek. Hebreeuwse letters hebben naast de grammaticale als extra een getalswaarde en ook een betekenisvolle vorm. Toen Abram een nieuwe naam kreeg werd de letter ‘h’ toegevoegd. Die heeft in het oud-Hebreeuws de vorm van een venster. Vroeger begreep men op basis hiervan, dat hij uitzicht kreeg op het beloofde heil in de toekomst. Mijn nieuwsgierigheid was gewekt. Tevens heb ik veel profijt gehad van de studie Reformatorische Filosofie. Tegelijkertijd wilde ik er voor waken dat deze kennis me niet zou afleiden van waar het mij principieel om gaat: het geloof in Jezus als Redder van de wereld. Want het getuigenis van Jezus is de geest van de profetie.

Bloemenkwekerij

Met de bloemenkwekerij die we hadden maakten we te weinig winst, waardoor we besloten om van teelt te veranderen. We wilden overschakelden van freesia’s op rozen en daarvoor moesten we misschien ook op zondag oogsten. Dat was een moeilijke beslissing omdat sommige medewerkers dat niet wilden. Mijn vrouw en ik hebben dat toch doorgezet en door haar creatieve inbreng kozen we een ras dat goed in de markt kwam te liggen en tevens zo sterk op de vaas was dat we nooit op zondag hoefden te oogsten. Van die beslissing hebben we veel profijt gehad.

Door de aandacht die het bedrijf vroeg heb ik in het verleden een te grote claim op mijn vrouw en gezin gelegd. Zelfs tijdens het eten dacht ik na over het doorvoeren van verbeteringen. Als ik toen had geweten wat ik nu weet, zou ik het anders hebben gedaan. Dan had ik meer aandacht kunnen geven aan ons gezin. Maar ik heb niet altijd alleen voor mezelf gekozen. Mijn vrouw zegt dan: ‘‘je zit in die rijdende trein.’’ Zo ging het toen.

We hebben een prachtig gezin met zes dochters en een zoon gekregen. De geboorte van ons 5e kind, onze dochter Femke heeft veel impact op me gehad. De thuisbevalling liep niet zoals gepland. Ze is in het ziekenhuis geboren. Ik heb ‘s nachts om drie uur met haar in mijn handen gezeten. Dat geeft een bijzondere band.

Mijn vrouw is beter in leiding geven

Ik ben niet altijd blij geweest met de bronnen waar sommige van mijn kinderen uit putten. Wij hebben geprobeerd onze kinderen het evangelie mee te geven en hen christelijk op te voeden. Hun partnerkeuze heeft mij soms zorgen gebaard en met de kennis van nu ben ik daar niet altijd even tactisch in geweest. Vanuit bezorgdheid heb ik dingen gezegd, die ik beter niet had kunnen zeggen. Ondertussen heb ik veel geleerd en stel ik de warmte van de relatie boven het gesprek over mijn geloof.

Mijn vrouw en ik hebben een gavencursus gedaan om te onderzoeken waar onze talenten liggen. Daar kwam bij mij kennis en besturen uit. Niet leiderschap. Dat merk ik ook hier in huis. Mijn vrouw is beter in leiding geven en is socialer dan ik. Zij is kritisch, dat houd mij scherp. Concreet is mijn gave: Bijbelkennis overdragen. En zingen, in het koor. Ik kan noten lezen, ben organist geweest. Tijdens het zingen maak je verbinding met elkaar en met de eeuwigheid. Je roept daarmee geestelijke blijdschap op en je vult je met de werkelijkheid die er nu nog niet is, maar die je wel verwachting geeft.

Mijn functie binnen de kerk is bij te dragen aan het bouwen van een gemeenschap en zorgen voor de relaties en verbinding. In zo’n gemeenschap heb je veel verschillende meningen. Dat hoort ook bij de veelkleurigheid.

Kunst kan helpen

Van nature werk ik met mijn hoofd. Ik heb in therapiesessies geleerd ruimte te geven aan mijn gevoelens en empathie te ontwikkelen. Ik heb veel respect voor mensen die dat beter kunnen dan ik. Vroeger was ik scherper, nu moet ik het meer hebben van gevoel. Bidden helpt daarbij. Veel plezier haal ik uit ontmoetingen. Kunst is ook een uitdrukking van gevoel en kan daarbij helpen. Ik houd van realistische voorstellingen en vind dat de moderne kunst van de werkelijkheid soms een chaos maakt.

Als iemand mij een betweter vindt, dan kan ik mij daarin vinden. Ik probeer daar met hulp van anderen op te reflecteren. Dan komt de Bijbeltekst bij mij naar boven: “Ondersteun dan met alle geloof de deugd…” Als je ouder wordt, kun je van alles gaan mankeren en beperkingen krijgen. Of zit daar een leerproces in? Dat je door die beperkingen iets meekrijgt dat je anders niet gehad zou hebben? De uitdaging is om je te realiseren wat je nog voor toegevoegde waarde kunt hebben. Dan komt het volgende Bijbelvers bij mij naar boven: “En als iemand van u in wijsheid te kort schiet, laat hij die dan vragen aan God, Die aan ieder overvloedig geeft en geen verwijten maakt en ze zal hem gegeven worden.” Mijn aanwezigheid kan iets bijdragen aan mijn omgeving. Ik zoek vanuit de bronnen die ik heb gevonden, naar wat ik nog meer kan toevoegen aan dingen die blijvende waarde hebben.

WIJS! Foto’s Ilvy Njiokiktjien

Dit interview met Gerrit Ravensbergen maakt deel uit van de fototentoonstelling WIJS! Fotografie Ilvy Njiokiktjien. Bijbels Museum laat in WIJS! ouderen zelf aan het woord en draagt, met de foto’s van Ilvy Njiokiktjien, bij aan een positief en veelzijdig beeld van oud zijn en oud worden.