Blog: De tijd zal het leren
Achter de schermen van het Bijbels Museum zijn wij druk bezig met het voorbereiden van de tentoonstelling WIJS! Fotografie Ilvy Njiokiktjien. Ik ben Melissa van Maanen, 21 jaar en bachelor student Taal- en Cultuurstudies aan de Universiteit Utrecht. Als stagiair tentoonstellingen bij het Bijbels Museum hielp ik bij het interviewen van ‘wijze’ 80-plussers. Inmiddels heb ik al meer dan 20 ouderen ontmoet. In deze blog neem ik je mee in deze gesprekken.
Bijzondere ontmoetingen
Familie, vrienden en andere relaties droegen de 80-plussers aan. Ook vertelden ze waarom ze iemand wijs vonden. En ze deelden verrassende verhalen over hun ontmoeting met deze ouderen. Zo ontdekte ik dat een vriendschap tussen een dertiger en een tachtiger écht mogelijk is. Hij kan op bijzondere plekken ontstaan… Sommigen leerden elkaar kennen in een kledingzaak of op de markt. De tipgevers hebben mij geleerd dat een gesprek met een vreemde waardevol kan zijn. Daarom probeer ik nu meer open te staan voor ontmoetingen met onbekenden.
In een telefoongesprek besprak ik vooraf wederzijdse verwachtingen met de 80-plussers. Ik probeerde altijd twee interviews op één dag in te plannen. Zo was ik bijvoorbeeld op één dag op bezoek in Julianadorp en Haarlem. Inmiddels heb ik met de auto door heel Nederland honderden kilometers afgelegd.
Bij binnenkomst namen veel ouderen mijn jas aan. Zij hingen die voor me aan de kapstok. Soms stond er zelfs een gebakje voor me klaar. Vrijwel alle 80-plussers waren hartelijk en toonden veel belangstelling voor mij als jonge student. Deze gastvrijheid raakte mij. Aan het begin van elk gesprek stelde ik mezelf uitgebreid voor. Het is belangrijk bij een interview niet meteen de diepte in te duiken, maar eerst een beetje het ijs te breken. Ik vertelde waar ik vandaan kom en hoe ik bij het Bijbels Museum terecht gekomen was. Ook vertelde ik meer over het Bijbels Museum en wat het betekent om een nomadisch museum te zijn.
Wijze lessen
Ik heb veel geleerd van de gesprekken. De meeste ouderen moeten wennen aan ouder worden en oud zijn. Velen vinden het frustrerend dat hun lichaam niet meer zoals vroeger functioneert. Sommigen zeggen zich niet eens oud te voelen. De mensen die ik sprak, weten hoe het is om met verlies om te gaan. Velen van hen hebben dierbaren verloren. Gemis gaat nooit weg. Alle geportretteerden vinden het belangrijk om niet eenzaam achter te blijven. Ze hadden liever langer samen met hun partner geleefd. En missen vooral de kleine dingen, zoals een ‘goedemorgen’, ‘eet smakelijk’ of zelfs een meningsverschil. De meesten zijn erg actief in het dagelijks leven. Ze leren nog steeds nieuwe mensen kennen.
Onze gesprekken draaiden ook vaak om de ander. De ouderen vinden zichzelf niet belangrijk. Op de vraag: “Wat hoopt u achter te laten?” wezen de 80-plussers vooral naar hun kinderen. Ze kijken met hoop én angst naar hun toekomst. Ze gunnen de jeugd een veilige omgeving zonder strijd. Ik hoorde veel zorgen, over het klimaat en de onrust in de wereld. Wat zij, oude mensen, geleerd hebben, is dat de toekomst nú is. Veel van hen gaven mee dat je jezelf moet zijn: niemand anders kan jouw leven leven. Kies je eigen pad en doe wat je leuk vindt. En zorg er wel voor dat je het pad van de ander respecteert.
Januari 2026, Melissa van Maanen, Taal- en Cultuurstudies, Universiteit Utrecht
